Νεολιθική περίοδος · 8200–3800 π.Χ.
Τα αρχαιότερα κτίσματα που αναζητήσαμε στην Κύπρο ανήκουν στη Νεολιθική περίοδο. Η Χοιροκοιτία και η Τέντα βρίσκονται στο νότιο τμήμα του νησιού, ενώ η Λέμπα και η Κισσόνεργα κοντά στην Πάφο. Συγκρίναμε σκόπιμα αυτούς τους χώρους, για να καταλάβουμε πόσο όμοιοι αλλά και πόσο διαφορετικοί ήταν οι πρώιμοι οικισμοί.
Στη Χοιροκοιτία υπήρχαν ήδη κυκλικές κατοικίες κατά την 7η χιλιετία π.Χ. Η διάμετρος πολλών σπιτιών ήταν περίπου 2,3 έως 3 μέτρα. Στις ανασκαφές βρέθηκαν λίθινα αγγεία, μυλόπετρες και άλλα αντικείμενα της καθημερινής ζωής. Δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο οι αρχαιολόγοι κατασκεύασαν αναπαραστάσεις, οι οποίες βοηθούν να φανταστούμε το ύψος των τοίχων, την κατασκευή της στέγης και τον περιορισμένο εσωτερικό χώρο.
Στην Κισσόνεργα μπήκαμε σε μια ανακατασκευασμένη κυκλική κατοικία διαμέτρου περίπου τεσσάρων μέτρων και είδαμε δίπλα τα θεμέλια δύο αρχαίων σπιτιών. Στο εσωτερικό φαίνεται ιδιαίτερα καθαρά ότι το σπίτι ήταν κατασκευασμένο από πέτρα, πηλό και ξύλο. Προτείνουμε να παρατηρήσετε πρώτα τα υλικά και έπειτα να σχεδιάσετε την κάτοψη από ψηλά: το κυκλικό σχήμα γίνεται πιο κατανοητό όταν μετατρέπεται σε διάγραμμα.


