Αρχαιολογικά ευρήματα

Το ειδώλιο του Πωμού: σταυρόσχημο ειδώλιο της Χαλκολιθικής περιόδου

Το σταυρόσχημο ειδώλιο από πικρόλιθο φυλάσσεται στο Κυπριακό Μουσείο και απεικονίζεται στα κυπριακά κέρματα του 1 και των 2 ευρώ.

Χαλκολιθική περίοδος · περίπου 3000 π.Χ.

Όταν συντάξαμε για πρώτη φορά τη χρονολογική σειρά των ταξιδιών μας, τοποθετήσαμε λανθασμένα το ειδώλιο του Πωμού στην ύστερη Παλαιολιθική περίοδο. Αργότερα ελέγξαμε τη χρονολόγηση σε αρχαιολογικές πηγές: πρόκειται για σταυρόσχημο ειδώλιο της Χαλκολιθικής περιόδου, περίπου της 4ης χιλιετίας π.Χ. Δεν κρύβουμε το λάθος, επειδή η ίδια η διαδικασία διόρθωσης μιας χρονολόγησης δείχνει καλά πώς λειτουργεί η ιστορική έρευνα.

Το ειδώλιο είναι σκαλισμένο σε πικρόλιθο και φέρει τον αριθμό ευρετηρίου 1934/III-2/2. Έχει ύψος περίπου 15 εκατοστά. Τα χέρια ανοίγουν προς τα πλάγια, τα χαρακτηριστικά του προσώπου αποδίδονται πολύ απλά και στο στήθος υπάρχει ένα μικρό σταυρόσχημο ειδώλιο, το οποίο μπορεί να ερμηνευθεί ως περίαπτο ή ως απεικόνιση παιδιού. Παρόμοια σταυρόσχημα ειδώλια είναι χαρακτηριστικά της Χαλκολιθικής Κύπρου.

Το ειδώλιο του Πωμού εκτίθεται στο Κυπριακό Μουσείο στη Λευκωσία. Η μορφή του επιλέχθηκε για τα κυπριακά κέρματα του 1 και των 2 ευρώ, κι έτσι ένα αντικείμενο της βαθιάς προϊστορίας έγινε μέρος της καθημερινής ζωής της σύγχρονης Κύπρου. Στην πρώτη αίθουσα του μουσείου παρατηρούμε επίσης λίθινα αγγεία και εργαλεία από τη Χοιροκοιτία, πρώιμη κεραμική και σχηματικές μορφές ανθρώπων και ζώων, ώστε να δούμε πώς μεταβάλλονταν τα υλικά και οι παραστάσεις από τη Νεολιθική στη Χαλκολιθική περίοδο.

Σημείωση έρευνας

Διορθώσαμε τη χρονολόγηση με βάση επίσημο αρχαιολογικό υλικό: το ειδώλιο του Πωμού ανήκει στη Χαλκολιθική και όχι στην Παλαιολιθική περίοδο.